Gazpacho Çorbası

 

Malzeme:

* 1 kg çok olgun yaz domatesi

* 1 orta boy salatalık

* 1/2 yeşil dolmalık biber

* 1 küçük soğan (veya birkaç tane arpacık soğan)

* 1 diş sarımsak

* 50-70 gr bayat ekmek içi (kabuksuz)

* 4-5 yemek kaşığı sızma zeytinyağı

* 2 yemek kaşığı şeri sirkesi (yoksa kaliteli üzüm sirkesi)

* tuz

* birkaç yemek kaşığı çok soğuk su  (kıvama göre)

Hazırlanışı:

* Domatesler iri iri doğranır.

* Salatalık, biber, soğan ve sarımsak da doğranarak domateslere eklenir.

* Bayat ekmek biraz suyla hafifçe yumuşatılır ve karışıma katılır.

* Sirke, tuz ve zeytinyağı eklenir.

* Tüm malzemeler pürüzsüz olana kadar blenderdan geçirilir.

* Arzu edilirse ince bir süzgeçten geçirilerek ipeksi bir kıvam elde edilebilir.

* Kıvam koyu gelirse biraz buz gibi su eklenir.

* Buzdolabında en az 2-3 saat bekletilir.

Neden Bu Tarif?

* İspanya'nın kavurucu sıcağında içilen bu çorbanın neden pişmediğini ilk öğrendiğimde çok şaşırmıştım.

Gazpacho bir Endülüs çorbası. İlk Gazpacho aslında domatesli değilmiş. Endülüs'te zeytinyağı, sirke, sarımsak ve sudan yapılan çok eski bir köylü yemeğiymiş.

Ne zaman ki domates Güney Amerika'dan Avrupa'ya gelmiş, işte o zaman Endülüs'te domatesi de bu fakir yemeğine eklenmiş ve bugünkü kırmızı, yazın o kavurucu sıcağında hiç pişirmeye gerek duymadan yapılan muhteşem bir  serinletici ve çok da doyurucu bu çorba, yani Gazpacho ortaya çıkmış.

* Çok dikkat edilmesi gereken önemli bir şey de Gazpacho'yu domates çorbası  diye düşünüp onu pişmiş domates çorbası mantığında değerlendirmemek gerektiğidir.

Gazpacho'nun karakteri domatesin pişmemiş olmasıdır. Tattığınızda hissedeceğiniz o canlılık ve tazelik de bundan gelir.

Benim Tavsiyem:

* Gazpacho'nun başarısı domatese bağlıdır. O nedenle mutlaka olgun yaz domatesleriyle yapın. Kış domatesiyle yapınca çok sıradan olur.

Gazpacho'da domates sadece bir malzeme değil, yemeğin kendisidir. Yazın güneşte olgunlaşmış, kokusu olan domateslerle yapıldığında neden Gazpacho'nun yüzyıllardır İspanya'nın en sevilen yaz çorbalarından olduğunu hemen anlarsınız.

* Gazpacho'nun bir diğer sırrı da çok soğuk içilmesidir. O nedenle mutlaka buzdolabında zaman geçirmesi önemlidir.

* Eğer aceleniz varsa 2-3 saat buzdolabında bekleterek Gazpacho'yu içebilirsiniz ama benim tavsiyem, bir gece mutlaka buzdolabında dinlendirin. Hatta dolaba koymadan ya da koyduktan bir ya da iki saat sonra bir kaşık alıp tadına bakın, ertesi gün yediğinizde müthiş farkı göreceksiniz.

Gazpacho pişen bir çorba olmadığından lezzeti zamanla otuyor. Domates, sirke, zeytinyağı ve sarımsak birbirine karışıyor. Bir gün dinlendikten sonra daha yuvarlak ve dengeli bir lezzet alıyor.

Sirke daha yumuşamış, sarımsak geri çekilmiş, zeytinyağı domatesle tamamen bütünleşmiş oluyor.

* İspanya'da öğrendiğim küçük bir püf noktası:

Servis etmeden hemen önce bir kez kaşıkla karıştırın.  Buzdolabında beklerken zeytinyağı doğal olarak hafifçe üste çıkmış olabilir.

* Şeri sirkesi (Vinagre de Jerez) varsa ya da bulabilirseniz orijinal tarife en uygunu olur. Günlük kullanılacak bir sirke değildir ama Gazpacho, Salmorejo ve İspanyol mutfağının bazı başka tariflerinde fark yaratır. Ama bu sirke yoksa iyi bir üzüm sirkesiyle de çorbanız çok güzel olacaktır.

Tekrar belirteyim, evet orijinal tarifte şeri sirkesi kullanılır. Ben kaliteli bir üzüm sirkesi kullandım. Türkiye'de hem daha kolay bulunuyor hem de gayet güzel sonuç veriyor.

* Servis yaparken İspanya'da küçük kâselerde yanında çok küçük doğranmış salatalık, çok küçük doğranmış domates, yeşil biber, kruton (kızarmış ekmek küpleri), birkaç damla kaliteli zeytinyağı ile servis edilir.

Herkes istediğini kendi kâsesine ekler.

Benim özellikle tavsiyem, ilk denemenizde üzerine yalnızca biraz zeytinyağı gezdirmeniz ve yerken zeytinyağını karıştırarak yemeniz olacak.

* En önemlisi de bu tarif Endülüs mutfağının orijinal tarifidir, sonradan içine karpuz, çilek, pancar koyup yapılan modern versiyonlardan değil.

Bu nedenle tarife uymanızı öneririm. Pişman olmayacaksınız.

Afiyet Olsun!

Domates Köftesi

Malzeme:

* domates

* nane

* soğan

* ekmek

* un

* kırmızı toz biber

* siyah toz biber

* deniz tuzu

* sızma zeytinyağı

Hazırlanışı:

- Domatesler yıkanır ve kabukları soyulur. (Arzu edilirse, kabuklarının daha rahat soyulması için kısa bir müddet sıcak suda bekletilir.)

- Naneler yıkanır ve ufak doğranır.

- Soğan doğranır.

- Domatesler de çok ufak doğranır. Nane, soğan ve domatesler bir kaba alınır.

- Evde bayat ekmek varsa bir iki dilim ufak ufak kesilip malzemeye katılır. (Bayat ekmek yoksa taze ekmek de olur. Esmer ekmek tercih edilmeli.)

- Tüm malzemeye biraz un eklenir.

- Kaptaki malzemeye kırmızı toz biber, siyah toz biber, deniz tuzu ve biraz sızma zeytinyağı katılır. Çok kalın bir bulamaç elde edene kadar karıştırılır.

- Elde edilen malzemeden kopartılıp elde yuvarlayarak orta boy toplar yapılır ve una bulanır.

- Domates köfteleri sızma zeytinyağında iki tarafları da iyice kızarana kadar birkaç dakika boyunca kızartılır.

Neden Bu Tarif?

Son Yunanistan yolculuklarımda köy ve fakir mutfağı diyebileceğimiz mutfakları inceleme ve araştırma şansım oldu. İnsanın elinin altındaki malzemeyle, doğanın ona sunduğu nimetlerle hatta yoklukta bile ne muhteşem şeyler yapabileceğini gördüm. Tüm bunları "Yunanistan'da Vegan Olmak" adlı bir yazıda paylaşacağım sizlerle bugünlerde.

Bu tarifte gördüğünüz gibi sıra dışı ve evinizde olmayacak bir malzeme yok. Belki o an taze nane bulunmayabilir. Bu da sizi belki mutfağınızın camında ya da balkonunuzda bazı şeyleri yetiştirmek için heveslendirecektir. Misafir geldiğinde evde bir şey yoksa bile hemen imdadınıza koşabilecek bir tarif. İki domatesiniz mutlaka vardır bir yerlerde diye düşünüyorum. Bu tarifi uygularken  saksıdan nane kopartıp bu karışıma attığınızı hayal edin. Ne güzel değil mi?

Tadı da müthiş. Ben deli oldum. Domates köftesi aslında Yunan Adaları'na ait bir tarif ama köy mutfağının ve fakir mutfaklarının baş tacı. Her yemeğin yanında bir kurtarıcı.

Benim Tavsiyem:

Taze nane mutlaka daha lezzetli kılacaktır domates köftelerinizi ama diyelim ki yok, kuru nane de kullanabilirsiniz.

İki tane büyükçe domatesten on adet domates köftesi çıktığını hesap ederek oranları arttırabilir ya da azaltabilirsiniz. Ama inanın ne yemek sunarsanız sunun yanında müthiş bir tat olacaktır bu domates köfteleri.

Kendi başına bir yemek yerine de geçer hele hele iyi bir şarapla sunulursa.

AFİYET OLSUN!

Tofulu Domates Tarifleri

1) Tofulu Izgara Domates

Malzeme:

· Tofu (baharatlı, kekikli ya da sade)
· Domates
· Kapari
· Zeytinyağı

Hazırlanışı:

· Domatesler yıkanır ve kurulanır, ikiye bölünür.
· Domateslerin üzerine biraz zeytinyağı sürülür, biber ve az tuz serpilir.
· Tofu dilimleri ince olarak kesilir ve domateslerin üzerini kaplayacak şekilde konur.
· Süs için tofuların üstüne birkaç tane kapari tanesi konur.
· Biraz daha zeytinyağı sürülüp, üstten kapaklı ızgaraya ya da fırına konarak kısa süre kızartılır.

2) Soya Mayonezli Izgara Domates

Malzeme:

· Soya Mayonezi (tarifini blogda bulabilirsiniz)
· Domates
· Tam tahıllı ekmek
· Kapari

Hazırlanışı:

· Domatesler yıkanıp kurulanır, üstü kesilir ve dolma yapar gibi içi boşaltılır.
· Tarifini daha önce vermiş olduğum soya mayonezini, domatesin içinden çıkan kısmıyla karıştırılır.
· Bu karışımın içine tam tahıllı ekmek (2 domates için 1 dilim) didiklenir ve karıştırılır.
· Bu kalın sos domateslerin içine doldurulur.
· Domateslerin üstüne (ya da sosun içine) birkaç kapari konur.
· Üstten kapaklı ızgarada ya da fırında kısa süre kızartılır.


Neden bu tarif?

Son derece sağlıklı ve evde bir şey olmadığında bile yapılabilecek bir hafif yemek. Özellikle yazın hafif yemek isteyenler için ideal.

Benim tavsiyem:

Bu domates tarifleri ana yemek ya da meze olarak sunulabilir. Belki domateslerin yanına üzerleri hafifçe yağlanmış Çarliston biberler de fırınlanabilir. Bu tariflerin malzemeleriyle oynayarak, ya da farklı sebzeler ekleyerek pek çok versiyonunu üretmek mümkün.

Afiyet olsun!