Malzeme:
* 1 kg çok olgun yaz domatesi
* 1 orta boy salatalık
* 1/2 yeşil dolmalık biber
* 1 küçük soğan (veya birkaç tane arpacık soğan)
* 1 diş sarımsak
* 50-70 gr bayat ekmek içi (kabuksuz)
* 4-5 yemek kaşığı sızma zeytinyağı
* 2 yemek kaşığı şeri sirkesi (yoksa kaliteli üzüm sirkesi)
* tuz
* birkaç yemek kaşığı çok soğuk su (kıvama göre)
Hazırlanışı:
* Domatesler iri iri doğranır.
* Salatalık, biber, soğan ve sarımsak da doğranarak domateslere eklenir.
* Bayat ekmek biraz suyla hafifçe yumuşatılır ve karışıma katılır.
* Sirke, tuz ve zeytinyağı eklenir.
* Tüm malzemeler pürüzsüz olana kadar blenderdan geçirilir.
* Arzu edilirse ince bir süzgeçten geçirilerek ipeksi bir kıvam elde edilebilir.
* Kıvam koyu gelirse biraz buz gibi su eklenir.
* Buzdolabında en az 2-3 saat bekletilir.
Neden Bu Tarif?
* İspanya'nın kavurucu sıcağında içilen bu çorbanın neden pişmediğini ilk öğrendiğimde çok şaşırmıştım.
Gazpacho bir Endülüs çorbası. İlk Gazpacho aslında domatesli değilmiş. Endülüs'te zeytinyağı, sirke, sarımsak ve sudan yapılan çok eski bir köylü yemeğiymiş.
Ne zaman ki domates Güney Amerika'dan Avrupa'ya gelmiş, işte o zaman Endülüs'te domatesi de bu fakir yemeğine eklenmiş ve bugünkü kırmızı, yazın o kavurucu sıcağında hiç pişirmeye gerek duymadan yapılan muhteşem bir serinletici ve çok da doyurucu bu çorba, yani Gazpacho ortaya çıkmış.
* Çok dikkat edilmesi gereken önemli bir şey de Gazpacho'yu domates çorbası diye düşünüp onu pişmiş domates çorbası mantığında değerlendirmemek gerektiğidir.
Gazpacho'nun karakteri domatesin pişmemiş olmasıdır. Tattığınızda hissedeceğiniz o canlılık ve tazelik de bundan gelir.
Benim Tavsiyem:
* Gazpacho'nun başarısı domatese bağlıdır. O nedenle mutlaka olgun yaz domatesleriyle yapın. Kış domatesiyle yapınca çok sıradan olur.
Gazpacho'da domates sadece bir malzeme değil, yemeğin kendisidir. Yazın güneşte olgunlaşmış, kokusu olan domateslerle yapıldığında neden Gazpacho'nun yüzyıllardır İspanya'nın en sevilen yaz çorbalarından olduğunu hemen anlarsınız.
* Gazpacho'nun bir diğer sırrı da çok soğuk içilmesidir. O nedenle mutlaka buzdolabında zaman geçirmesi önemlidir.
* Eğer aceleniz varsa 2-3 saat buzdolabında bekleterek Gazpacho'yu içebilirsiniz ama benim tavsiyem, bir gece mutlaka buzdolabında dinlendirin. Hatta dolaba koymadan ya da koyduktan bir ya da iki saat sonra bir kaşık alıp tadına bakın, ertesi gün yediğinizde müthiş farkı göreceksiniz.
Gazpacho pişen bir çorba olmadığından lezzeti zamanla otuyor. Domates, sirke, zeytinyağı ve sarımsak birbirine karışıyor. Bir gün dinlendikten sonra daha yuvarlak ve dengeli bir lezzet alıyor.
Sirke daha yumuşamış, sarımsak geri çekilmiş, zeytinyağı domatesle tamamen bütünleşmiş oluyor.
* İspanya'da öğrendiğim küçük bir püf noktası:
Servis etmeden hemen önce bir kez kaşıkla karıştırın. Buzdolabında beklerken zeytinyağı doğal olarak hafifçe üste çıkmış olabilir.
* Şeri sirkesi (Vinagre de Jerez) varsa ya da bulabilirseniz orijinal tarife en uygunu olur. Günlük kullanılacak bir sirke değildir ama Gazpacho, Salmorejo ve İspanyol mutfağının bazı başka tariflerinde fark yaratır. Ama bu sirke yoksa iyi bir üzüm sirkesiyle de çorbanız çok güzel olacaktır.
Tekrar belirteyim, evet orijinal tarifte şeri sirkesi kullanılır. Ben kaliteli bir üzüm sirkesi kullandım. Türkiye'de hem daha kolay bulunuyor hem de gayet güzel sonuç veriyor.
* Servis yaparken İspanya'da küçük kâselerde yanında çok küçük doğranmış salatalık, çok küçük doğranmış domates, yeşil biber, kruton (kızarmış ekmek küpleri), birkaç damla kaliteli zeytinyağı ile servis edilir.
Herkes istediğini kendi kâsesine ekler.
Benim özellikle tavsiyem, ilk denemenizde üzerine yalnızca biraz zeytinyağı gezdirmeniz ve yerken zeytinyağını karıştırarak yemeniz olacak.
* En önemlisi de bu tarif Endülüs mutfağının orijinal tarifidir, sonradan içine karpuz, çilek, pancar koyup yapılan modern versiyonlardan değil.
Bu nedenle tarife uymanızı öneririm. Pişman olmayacaksınız.
Afiyet Olsun!
